Dagboek van reserve-kapitein P.D. van der Meulen
2 - III - 19 R.I.
Reconstructie dagboek van bovengenoemde compagnie, voorzoover herinnerd. (Alle uren zeer bij benadering.)
| 10 Mei | 0.55 uur | Alarm, gevechtsvaardigheid 3 moet om 5 uur bereikt zijn. |
| 3.45 uur | Voorposten uitgezonden. | |
| 4.00 uur | Commandopost bezet. | |
| 4.45 uur | Bericht graad van gevechtsvaardigheid 4. | |
| 5.15 uur | De stelling volledig bezet. Gedurende deze tijd vele overvliegende vliegtuigen, waarvan geen hinder ondervonden. In Zuidelijke richting (Betuwe) een aantal zien neerschieten door luchtdoelartillerie. Dien dag de stelling ingericht, hekversperring hier en daar verbeterd. Geen vijandelijke actie. Bij duisternis patrouilles uitgezonden. |
|
| 11 Mei | 1.00 uur | Bericht ontvangen van Bataljonscommandopost, dat de voorposten worden teruggetrokken. |
| 2.00 uur | Voorposten terug. Tegelijkertijd bericht ontvangen van Bataljonscommandopost, dat zij weer moeten worden uitgezonden. Dit is onmiddellijk geschied. In den loop van de morgen begon vijandelijk artillerievuur, dat later op den dag en des avonds in hevigheid toenam, echter slechts sporadisch in de omgeving van de stelling. In den morgen bericht van de voorposten, dat zij in contact waren geweest met vijandelijke motormitrailleurs en wielrijders. |
|
| 12 Mei | 1.00 uur | Bericht ontvangen van rechter voorsectie, dat de voorposten, inmiddels afgelost door 3-III weer zijn teruggetrokken. Bericht ontvangen van Bataljonscommandopost dat 2-III direct weer voorposten moet uitzenden. Deze ca. 2.30 uur vertrokken. |
| 2.45 uur | Linker nevenbataljon geeft stormvuur af. Bij informatie op den Bataljonscommandopost bleek dit op een misverstand te berusten. | |
| Gedurende den dag veel artillerievuur over de stelling, sporadisch in de omgeving van de stelling. Enkele laagvliegende vijandelijke vliegtuigen openen vuur op geïsoleerde menschen of groepjes, die zich toevallig in open terrein bevinden. Gedurende de avond en nacht wat meer artillerievuur in de omgeving van de stelling. |
||
| (Tusschen 5 en 6 uur daalde het peil der inundatie aanmerkelijk, was ten slotte bijna geheel droog. Tusschen 7 en 8 uur kwam het water echter weer op.) | ||
| 23.00 uur | Bericht van Bataljonscommandopost dat de vijand bij de Grebbe was doorgedrongen en dat de Compagnie een Zuidfront moest vormen tusschen Weteringsteeg en Cuneraweg. De sectie in de stoplijn kwam ter beschikking van den Bataljonscommandant en moest zich melden op het kruispunt Cuneraweg, Frieschesteeg, teneinde aldaar in aansluiting aan een opstelling van zware mitrailleurs onder 1e Luitenant Storms een stelling in te nemen langs Cuneraweg - Achterbergschestraatweg. | |
| 13 Mei | 1.00 uur | Neem geweer- en mitrailleurvuur waar in de richting van de Bataljonscommandopost. Bericht ontvangen van Bataljonscommandopost dat op de Snijdersteeg in de omgeving van de Bataljonscommandopost vuurgevechten plaatsvinden. Daarna telefonische verbinding met Bataljonscommandopost verbroken. |
| 3.00 uur | Ontvang bericht van Sectiecommandant linker voorsectie van rechter nevencompagnie, dat Bataljonscommandopost omsingeld is door vijandelijke afdeeling volgens een telefonisch bericht ontvangen van Bataljonscommandopost. | |
| 3.30 uur | Heb 4 groepen van mijn Zuidfront opgesteld langs Noordelijke Meentsteeg, daar in de oorspronkelijke opstelling geen zicht en schootsveld. | |
| 4.00 uur | Ontvang bericht van Militaire Politie op de Zuidelijke Meentsteeg geposteerd, dat 3 of 4 bataljons versterking in aantocht zijn. | |
| 6.00 uur | Commandant 29 R.I. verschijnt in mijn commandopost met zijn staf en neemt deze tijdelijk als commandopost. Sporadisch artillerievuur in de stelling. | |
| 9.30 uur | Ontvang bericht van Bataljonscommandopost dat de oude opstelling front Oost weer moet worden ingenomen. | |
| 7.00 uur | Ontvang vijandelijk artillerievuur van een nieuwe batterij, vermoedelijk 4 stukken, die opgesteld is op de Slagsteeg aan de overzijde van de inundatie. Veel tijdprojectielen. Commandant linker voorsectie verzocht vanuit zijn uitkijkpost de positie te bepalen van deze batterij (per ordonnans). | |
| 8.00 uur | Positie batterij Slagsteeg ontvangen en telefonisch doorgegeven aan Bataljonscommandopost. | |
| 10.00 uur | Afdeelingen van 24 R.I. trekken op door de stellingen van mijn Compagniesreserve en over de Weteringsteeg. | |
| 11.00 uur | Groote afdeelingen van 24 en 29 R.I. trekken terug langs de Weteringsteeg, vrijwel zonder eenig verband. | |
| 11.30 uur | Een Mitrailleurcompagnie van 29 R.I. rukt op door het terrein 800 meter ten Westen van de Weteringsteeg onder persoonlijke leiding van Commandant 29 R.I. Raakt verstrooid onder artillerievuur (tijdprojectielen). Mijn Compagniesreserve wederom stelling doen nemen met front Zuid evenals een groep van de rechter voorste sectie (ter weerszijden van de Weteringsteeg). |
|
| 12.30 uur | Enkele menschen van mijn Compagnie met 24 R.I. teruggevloeid weer opgevangen en hun stellingen weer doen innemen. Onderweg hiermede aangevallen door 3 vijandelijke bommenwerpers met mitrailleurvuur en lichte bommen. | |
| 14.45 uur | Luitenant-adjudant III-19 R.I. verschijnt in mijn commandopost [en] deelt mede, dat het bataljon moet terugtrekken en dat de Bataljonscommandant al teruggetrokken is. | |
| 15.00 uur | De Compagnie verzameld en teruggetrokken behalve de linker voorste sectie. Ordonnans gestuurd met bericht van terugtrekken naar nevencompagnie (3-III). | |
| 15.30 uur | Met de Compagnie stelling ingenomen langs de Noordelijke Meentsteeg links aangeleund door afdeelingen van I-19 R.I. Deze afdeelingen ontvangen echter bevel terug te trekken op Veenendaal. Daarom mijn Compagnie meer Westelijk opgesteld tusschen Cuneraweg en Oude Veenendaalscheweg. | |
| 16.00 uur | Intusschen arriveeren afdeelingen van 1-III en 3-III-19 R.I., waarover als oudste kapitein het commando genomen als waarnemend Bataljonscommandant. Verband gezocht met Regimentscommandopost welke geheel verlaten was en deels in brand stond. Verband gevonden met Commandant I-19 R.I. | |
Reconstructie dagboek als waarnemend Commandant III - 19 R.I. in aansluiting met bovenstaande, voorzoover herinnerd, alle uren bij benadering.
| 13 Mei | 16.30 uur | Bevel ontvangen van Commandant I-19 R.I. op zijn commandopost aan de Parallelweg te Veenendaal een stelling in te nemen ca. 1000 à 1500 meter ten Zuiden van Prattenburg tusschen Oude Veenendaalscheweg tot en met kunstweg Veenendaal-Elst. Commandant I-19 R.I. zeide te handelen namens Commandant 10 R.I. en niet te weten waar Commandant III-19 R.I. en Commandant 19 R.I. waren. Met III-19 R.I. deze stelling betrokken. |
| 19.00 uur | Persoonlijk aan Commandant I-19 R.I. gemeld, dat de stelling was ingenomen en gevraagd om aanvulling munitie en eten. 2 kisten munitie zijn op een later uur gekomen. | |
| 20.15 uur | De kapitein Westhof, waarnemend Bataljonscommandant tijdens mijn afwezigheid, deelt mij mede, dat intusschen een ordonnans is geweest van Commandant 19 R.I. met order voor het bataljon om terug te trekken naar Wijk bij Duurstede. Aangezien het bevel niet schriftelijk was ben ik hier niet op ingegaan, maar heb mij wederom in verbinding gesteld met Commandant I-19 R.I. Deze verbood mij de order uit te voeren en gaf mij last de ingenomen stelling te blijven bezetten tot 14 Mei 3.10 uur en op dat tijdstip terug te trekken op Werkhoven. De terugtochtsweg via de Prattenburgsche bosschen werd mij voorgeschreven. | |
| 14 Mei | 3.10 uur | De terugtocht aanvaard, waarbij bleek, dat de oprukkende vijandelijke gemotoriseerde troepen langs den kunstweg Rhenen - Elst - Amerongen - Leersum - Doorn - Driebergen - Zeist met grootere snelheid vorderden dan wij. Vijandelijke troepen beschikten over pantserwagens en artillerie. Heb geprobeerd vijandelijke opmarsch vóór te komen door aan te marcheeren op een punt tusschen Doorn en Driebergen. Hierbij passeerde ik afdeelingen van I-19 R.I. en 10 R.I. in de bosschen ten Noorden van Leersum. In den loop van de morgen (het uur weet ik bij benadering niet) kwamen vijandelijke pantserwagens het terrein in. Naar het mitrailleurvuur te oordeelen reden zij in op de zooeven genoemde afdeelingen van 19 en 10 R.I. Toen de pantserwagens in mijn richting kwamen heb ik het bataljon laten verspreiden in het bosch en dekken. Troepen vluchtende soldaten van andere afdeelingen mengden zich door het bataljon en dit raakte in het bosch verspreid. Ik heb slechts een kleine afdeeling weer kunnen verzamelen, die ik op auto's en fietsen gezet heb en daarmee getracht de rijksweg Doorn - Driebergen te bereiken vóór de oprukkende vijand. Ben meermalen bij deze weg geweest, maar de bezetting was te sterk om met eenige kans op succes door te komen. Bij avond bleef deze bezetting gehandhaafd, terwijl toen ook onafgebroken colonnes vijandelijke troepen doortrokken. |
| 15 Mei | In den morgen van 15 Mei was de toestand net als de vorige avond. In den vroegen morgen kreeg ik het bericht van enkele burgers dat een wapenstilstand was afgesloten. Ik heb nog de mogelijkheid verkend alsnog ongezien over de rijksweg te komen, maar dit bleek evenmin mogelijk als de vorige avond. Ik heb toen het bericht omtrent de wapenstilstand geverifieerd bij de burgemeester van Maarn en [ben] in overleg hiermede zoolang te Maarsbergen gebleven tot vaststond waar mijn korps te vinden zou zijn. Daarop op 17 Mei vertrokken naar Utrecht en verder naar IJsselstein, Benschop, na onderweg manschappen van andere Regimenten, die zich bij mij hadden aangesloten te hebben afgeleverd bij hun korpsen. | |
Achterberg, 10 Juni 1940.
De Commandant 2-III-19 R.I.
De waarnemend Commandant III-19 R.I.
De reserve-kapitein,
(get. P.D. van der Meulen.)
|
