Gevechtsbericht 13/14 mei van luitenant-kolonel Jhr. De Marees van Swinderen

13 Mei

Bij het aanbreken van den dag is op de stelling een bijna onafgebroken hevig artillerievuur gelegd, terwijl van verschillende zijden het mitrailleurvuur aangaf dat de druk op de stellingen van 4 R.H. toenam. Het artillerievuur werd met groote nauwkeurigheid afgegeven, de toestand van het vooreskadron blijft gelijk zonder dat de vijand terrein kan winnen. De huizen nabij en achter de stellingen raken in brand.
Te 11.00 uur bericht een officier mij de aankomst van een bataljon infanterie onder commando van Majoor (Luitenant-Kolonel?) Smit Zuid van Rhenen. Ik droeg de luitenant op, dit bataljon aldaar ter plaatse te houden tot mijn komst teneinde hem bevelen te geven. Kort daarna berichtte de officier mij, dat dit bataljon reeds weer verdwenen was en werd hier ook verder niets meer van gemerkt.
Majoor de Kruijff, de commandant der vooreskadrons, was reeds door mij onderricht omtrent het gebruik van dit bataljon, hetwelk ik bestemd had voor het Noordelijk deel van de stelling aan den spoorweg.
Te 13.00 uur wordt de commandopost aangevallen uit Oostelijke richting Noord van den Ouden Watertoren, terwijl het artillerievuur kennelijk op den commandopost is gericht, tengevolge waarvan de bevelvoering ondoenlijk werd en besluit ik mijn commandopost te verplaatsen naar het boschterrein Noord van Vijverberg.
Ook daar bleek verder verblijf niet wel mogelijk en besloot ik terug te gaan onder dekking van 1 eskadron en 1 stuk pag. bij het viaduct te Rhenen naar het terrein Westelijk van Remmerden, teneinde een doordringen Noordelijk van den Rijn te beletten.
Het Mitrailleureskadron had reeds tevoren opdracht gekregen hier een stelling uit te zoeken en deze ten deele te bezetten.
Te 14.05 uur wordt een officier gezonden naar Commandant-IVe Divisie ter inlichting en komt Chef Staf IVe Divisie op commandopost Commandant 4 R.H. Op dat oogenblik waren overige troepen Noord van Rhenen in aftocht en nam ik het besluit deze aftocht te dekken. In opdracht van Chef Staf IVe Divisie werden verkenningen uitgezonden tegen Zuidwestelijke rand en het terrein Noord van Rhenen, welke verkenningen door mitrailleurvuur waren afgewezen.
Te 16.45 uur melden zich de laatste onderdeelen van 4 R.H. bij mijn commandopost in het terrein Westelijk van Remmerden. Deze onderdeelen kwamen te voet aangezien anderen hun rijwielen hadden meegenomen.
Te 20.00 uur wordt het regiment teruggenomen naar de lijn Elst-Prattenburg, Elst dekt aldaar de terugtocht en gaat tot legering over in alarmkwartieren.
Te 22.00 uur neemt Commandant-4 R.H. verband op met deelen van infanterie die Westelijk van Elst hun stelling hadden voorbereid en stelden vast, dat deze stellingen verlaten waren en dat in den rug van 4 R.H. op den kunstweg Oostelijk van Amerongen meerdere zware versperringen waren aangebracht, welke mijn terugtocht beletten.
Aangezien op deze wijze een ophouden van den vijand met eigen hindernissen in den rug, onmogelijk was, werd besloten, mijn regiment terug te nemen op Leersum, opnieuw op te stellen en tot legering over te gaan.

14 Mei 1940

Te 1.00 uur komt het regiment te Leersum aan. Van eigen troepen was niets meer te bespeuren.
Te 3.00 uur wordt pag.-vuur gehoord uit de richting Amerongen en wordt het bevel voor den terugtocht in de richting Utrecht gegeven.
Te 4.00 uur marcheeren de eerste onderdeelen af terwijl te 6.00 uur de laatste onderdeelen van het regiment Utrecht bereikten.