Grebbeberg » Verhalen en artikelen » Studies en onderzoeken » Studies en onderzoeken

Slagorde Duitse strijdkrachten tijdens de strijd om de Grebbeberg

INLEIDING

Algemeen

De kern van de aanvalsmacht werd gevormd door de 207e Infanteriedivisie (207e Infanterie Division). Deze was - zonder de versterkingen - ca 17.900 man sterk en stond onder bevel van Generalleutnant Karl von Tiedemann. Zijn Ia (Hoofd Operaties) was Oberstleutnant im Generalstab Von Zitzewitz.
De divisie had uitgebreide oorlogservaring opgedaan tijdens de strijd in Polen, waar ze een zeer belangrijke rol speelde bij het afsnijden van de z.g. Poolse corridor. Voor de doorbraak bij de Grebbeberg werd zij aanzienlijk versterkt.
Bij de hierna te geven organisatie van de divisie en de daaraan toegevoegde versterkingen, is tevens de bewapening van de diverse onderdelen genoemd, met uitzondering van de persoonlijke bewapening. Voor zover bekend zijn commandanten van onderdelen vermeld. Aan het slot is een bronnenlijst gegeven.
In de bijlage zijn namen van officieren opgenomen, voor zover bekend uit de documentatie.

Gebruikte afkortingen
C. = Commandant

Officiersrangen Wehrmacht	Officiersrangen SS
Lt = Leutnant (2e luitenant)	Ustuf= Untersturmführer (2e luitenant)
Olt= Oberleutnant (1e luitenant)	Ostuf= Obersturmführer (1e luitenant)
Hptm= Hauptmann (kapitein)	Hstuf= Hauptsturmführer (kapitein)
Maj= Major (majoor)	Stubaf= Sturmbannführer (majoor)
Obstlt= Oberstleutnant (luitenant-kolonel)	Ostubaf= Obersturmbannführer (luitenant-kolonel)
Obst = Oberst (kolonel)	Staf= Standartenführer (kolonel)

ORGANISATIE 207e INFANTERIEDIVISIE

Staf 207e Infanteriedivisie (gemotoriseerd) met:
1.	Peloton motorordonnansen (Kradmeldezug)
2.	Stafkaartenbureau (Kartenstelle)
N.B. In de divisiestaf: 2 zware mitrailleurs.

Infanterie Regiment 322 (IR322)
C.	Oberst Neyholdt
	Samenstelling:
1.	REGIMENTSTAF met:
	a.	Verbindingspeloton (Nachrichtenzug).
	b.	Pionierpeloton (Pionierzug) met 3 lichte mitrailleurs.
	c.	Peloton Wielrijders (Radfahrzug) - voor verkenningen - met 3 lichte mitrailleurs.

2.	1e BATALJON (I/IR322)
	C.	Maj Dr. Freyer; Adj: Olt Rettke
	a.	Bataljonsstaf met verbindingspeloton en pionierpeloton met 3 lichte mitrailleurs.
	b.	1e, 2e en 3e Tirailleurcompagnieën (Schützenkompanien 1/IR322, 2/IR322 en 3/IR322) met elk 12 lichte mitrailleurs en 3 lichte mortieren van 5,4 cm.
	c.	4e Zware Mitrailleurcompagnie (4.(MG)/IR322) met 12 zware mitrailleurs en 6 mortieren van 8,14 cm.

3.	2e BATALJON (II/IR322)
	C.	Maj von der Osten.
	Zelfde samenstelling als 1e Bataljon, doch met 5e t/m 7e Tirailleurcompagnie en 8e Zware Mitrailleurcompagnie.

4.	3e BATALJON (III/IR322)
	C.	?; Adj: Olt Möhrke
	Zelfde samenstelling als 1e Bataljon, doch met 9e t/m 11e Tirailleurcompagnie en 12e Zware Mitrailleurcompagnie.

5.	13e COMPAGNIE INFANTERIEGESCHUT (13.Infanterie Geschütz Kompanie = 13.(IG)/IR322)
	8 stukken van 7,5 cm. (7,5 cm. leicht Infanterie Geschütz 18). Het werkelijk kaliber was 7,62 cm.

6.	14e COMPAGNIE PANTSERAFWEERGESCHUT (14.Panzer Abwehr Kanone Kompanie = 14.(Pak)/IR322) (gemotoriseerd)
	12 stukken van 3,7 cm. en 4 lichte mitrailleurs.

7.	TREIN (leichte Infanterie Kolonne = l.Inf.Kol.)
	Logistiek.

Infanterie Regiment 368 (IR368)
C.	Oberst Von Oesterreich
	Zelfde samenstelling als Infanterie Regiment 322.

Infanterie Regiment 374 (IR374)
C.	Oberst Klemm
	Zelfde samenstelling als Infanterie Regiment 322.

Artillerie Regiment 207 (AR207)
C.	Oberst Metger
	Samenstelling:
1.	REGIMENTSTAF met:
	a.	Verbindingspeloton (Nachrichtenzug).
	b.	Transportcolonne.

2.	1e AFDELING (I/AR207)
	a.	Afdelingsstaf met een verbindingspeloton en een terreinmeetgroep (Vermessungstrupp).
	b.	1e, 2e en 3e Batterij (Batterien 1/AR207, 2/AR207 en 3/AR207) met elk 4 houwitsers van 10,5 cm. (leichte Feld Haubitze) en 2 lichte mitrailleurs.

3.	2e AFDELING (II/AR207)
	Samengesteld als 1e Afdeling, doch met 4e t/m 6e Batterij.

4.	3e AFDELING (III/AR207)
	C.	Hptm Fuersen
	Samengesteld als 1e Afdeling, doch met 7e t/m 9e Batterij.

5.	4e ZWARE AFDELING (IV/AR207) (Was afgestaan aan de 227e Infanteriedivisie.)
	Samenstelling:
	a.	Afdelingsstaf met een een verbindingspeloton en een terreinmeetgroep.
	b.	10e, 11e en 12e Batterij met elk 4 zware veldhouwitsers (schwere Feld Haubitze) van 15 cm. en 2 lichte mitrailleurs.

6.	TREIN (Leichte Artillerie Kolonne 207)

Verkenningseskadron 207 (Radfahr Schwadron 207) (versterkt en deels gemotoriseerd)
	Samenstelling:
	a.	Rijwieleskadron met 9 lichte mitrailleurs, 2 zware mitrailleurs en 3 lichte mortieren van 5,4 cm.
	b.	Peloton Infanteriegeschut (Infanterie Geschütz Zug) met 2 stukken van 7,5 cm.
	c.	Peloton pantserafweergeschut-gemotoriseerd (Pakzug) met 3 stukken van 3,7 cm. en 2 lichte mitrailleurs.

Antitankafdeling 207 (Panzerjäger Abteilung 207 = Pz.Jäg.Abt.207)
C.	Maj Brückner
	Samenstelling:
	1.	Afdelingsstaf met verbindingspeloton.
	2.	Drie 'Panzerjäger' compagnieën met elk 12 stukken van 3,7 cm. en 6 lichte mitrailleurs.

Geniebataljon 207 (Pionier Bataillon 207 = Pi.Btl.207) (deels gemotoriseerd)
	Samenstelling:
	1.	Bataljonsstaf.
	2.	Drie geniecompagnieën (waarvan 1 gemotoriseerd) met elk 9 lichte mitrailleurs.
	3.	Bruggenbouwcolonne B (Brückenkolonne B), gemotoriseerd.
	4.	Lichte Geniecolonne (Leichte Pionierkolonne), gemotoriseerd.

Verbindingsafdeling 207 (Nachrichten Abteilung 207) (deels gemotoriseerd)
	Samenstelling:
	1.	Afdelingsstaf.
	2.	Radiocompagnie (Funk Kompanie).
	3.	Telefoon- en lijncompagnie (Fernsprech Kompanie), deels gemotoriseerd.
	4.	Lichte verbindingscolonne (Leichte Nachrichtenkolonne), gemotoriseerd.

Geneeskundige Afdeling 207 (Sanitätsdienste 207) (deels gemotoriseerd)
	Samenstelling:
	1.	Geneeskundige compagnie 207, gemotoriseerd (Sanitäts Kompanie 207).
	2.	Twee ziekenautopelotons (Krankenkraftwagen Züge).
	3.	Veldhospitaal 207 (Feldlazarett 207).

Veterinaire Compagnie 207 (Veterinär Kompanie 207)

Bevoorradingsstaf 207 (Nachschubführer 207)
	Samenstelling:
	1.	Zes bevoorradingstreinen (30 ton), waarvan 3 gemotoriseerd (Nachschubkolonnen).
	2.	Trein voor benzine, olie en smeermiddelen (Betriebstoff Kolonne).
	3.	Werkplaatscompagnie, gemotoriseerd (Werkstatt Kompanie).
	4.	Bevoorradingscompagnie, gemotoriseerd (Nachschub Kompanie).

Verzorgingsafdeling 207 (Verwaltungsdienste 207)
	Samenstelling:
	1.	Bakkerijcompagnie 207 (Bäckerei Kompanie 207).
	2.	Slagerijpeloton 207, gemotoriseerd (Schlächtereizug 207).
	3.	Voedingsbureau 207 (Verpflegungsamt 207)

Veldpostkantoor 207 (Feldpostamt 207)

Groep Militaire Politie 207 (Feldgendarmerietrupp 207)

III

AAN DE DIVISIE TOEGEVOEGDE VERSTERKINGEN

SS STANDARTE "DER FÜHRER" (SS DF) (ca 6000 man, geheel gemotoriseerd)
C.	Standartenführer Georg Keppler; Adj: Hstuf Ruoff
	Samenstelling:
1.	Staf SS Regiment "Der Führer"
	a.	Peloton pantserwagens met 4 zware- en 4 lichte pantserwagens (Panzerspähzug).
	b.	Peloton motorrijder-verkenners (Kraderkundigungszug).
	c.	Verbindingspeloton (Nachrichtenzug).
	d.	Muziekkorps (Musikzug).

2.	1e Bataljon (I/SS DF)
	C.	Stubaf Müller; Adj: Ostuf Geletnecky
	Samenstelling:
	a.	Bataljonsstaf met verbindingspeloton en Pionierpeloton.
	b.	1e t/m 3e Compagnie met elk 12 lichte mitrailleurs en 3 lichte mortieren van 5,4 cm.
	c.	4e Zware Mitrailleurcompagnie met 12 zware mitrailleurs en 8 mortieren van 8,14 cm.

3.	2e Bataljon (II/SS DF)
	C.	Stubaf Von Scholz; Adj: Ostuf Daberkow
	Samenstelling als 1e Bataljon; echter met 5e t/m 7e Compagnie en 8e Zware Mitrailleur Compagnie.

4.	3e Bataljon (III/SS DF)
	C.	Ostubaf Wäckerle; Adj: Ostuf Lingner
	Samenstelling als 1e Bataljon; echter met 9e t/m 11e Compagnie en 12e Zware Mitrailleur Compagnie.

5.	13e Compagnie Lichte Infanteriegeschut (13.l.I.G. Kp)
	Met 8 stukken van 7,5 cm.

6.	14e Compagnie Antitankgeschut (14.Panzerjäger Kp)
	Met 12 stukken van 3,7 cm. en 6 lichte mitrailleurs.

7.	15e Compagnie Motorrijders (15.Kradschützen Kp)
	C.	Hstuf Ziemsen
	3 lichte mortieren van 5,4 cm., 2 zware- en 9 lichte mitrailleurs.

8.	16e Compagnie Zwaar Infanteriegeschut (16. s.I.G. Kp)
	Met 8 stukken van 15 cm.

9.	Lichte Infanteriecolonne (Leichte Infanterie Kolonne)
	C.	Ostuf Steinbeck

10.	1e Compagnie van het SS Pionierbataljon (1/SS Pi Btl)

11.	2e Afdeling van het SS Artillerie Regiment (II/SS AR)
	C.	Stubaf Erspenmüller; Adj: Ostuf Drexler
	Samenstelling:
	a.	Afdelingsstaf met: (1) Verbindingspeloton (Nachrichtenzug) (2) Werkplaatspeloton (Werkstattzug) (3) Terreinmeetgroep (Vermessungstrupp)
	b.	4e, 5e en 6e Batterij met elk 4 houwitsers van 10,5 cm. en 2 lichte mitrailleurs

3e Afdeling Artillerie Regiment 311 (III/AR311) (gemotoriseerd)
	Samenstelling:
	a.	Afdelingsstaf met verbindingspeloton en terreinmeetgroep.
	b.	7e, 8e en 9e Batterij, met elk 4 houwitsers van 10,5 cm.

4e Afdeling Artillerie Regiment 256 (IV/AR 256) (gemotoriseerd)
	Samenstelling:
	a.	Afdelingsstaf met verbindingspeloton en terreinmeetgroep.
	b.	10e en 11e Batterij; elk met 4 zware veldhouwitsers van 15 cm. en 2 lichte mitrailleurs (de 12e Batterij was bij de 227e Infanteriedivisie ingedeeld).

21 cm Mörser Afdeling 735 (gemotoriseerd)
	Op 12 mei en 13 mei 1940 bij de divisie (daarna - voor deel van 14 mei 1940 - tijdelijk naar de 227e Divisie).
	Samenstelling:
	a.	Afdelingsstaf met verbindingspeloton en terreinmeetgroep.
	b.	Drie batterijen met elk met 3 stukken zwaar krombaangeschut van 21 cm.

30e Artillerie-meetafdeling (Beobachtungsabteilung 30) (gemotoriseerd)
	Vanaf 12 mei 1940 bij de divisie.
	C.	Maj Wolff
	Samenstelling:
	a.	Afdelingsstaf
	b.	Terreinmeetbatterij (Vermessungsbatterie)
	c.	Geluidmeetbatterij (Schallbatterie)
	d.	Lichtmeetbatterij (Lichtbatterie)

Artilleriestaf 22 (Stab Artillerie Kommandeur 22) (gemotoriseerd)
	Voor coördinatie van alle artillerie vanaf 12 mei 1940 ingedeeld.
	C.	Generalmajor Büchs

3e Batterij v/d 2e Afdeling van Luchtafweerregiment 241 (3/II/Flak Regiment 241) (gemotoriseerd)
	C.	Hptm Verweyen
	Personeelssterkte: 167 man: 4 offn, 53 onderoffn en 110 overigen.
	Bewapening: 4 zware stukken van 8,8 cm., 4 lichte stukken van 2 cm. en 2 lichte mitrailleurs.

3e Compagnie Geniebataljon 651 (met bruggenbouwcolonne, gemotoriseerd)
	Sterkte ca. 235 man.
	Bewapening: 9 lichte mitrailleurs.
	Samenstelling:
	a.	Bruggencolonne
	a.	Lichte Geniecolonne

Bruggenbouwcolonnes 1/410, 2/410 en 2/412
	C.	Resp.: Lt Pöll, Hptm Geh en Hptm Neuberg
	Samenstelling niet achterhaald, doch deze omvat o.m.voertuigen met brugslagmateriaal en pontons.

2e Compagnie Bouwbataljon 37 (gemotoriseerd)
	Taak niet achterhaald. Waarschijnlijk voor wegenbouw en bouw versterkingen en/of hindernissen.

Pantsertrein nr. 7 (Eisenbahn Panzerzug 7) (uitsluitend op 10 mei 1940)
	C.	Olt Köhler

Troepentransporttreinen 7a en 7b (Eisenbahn Transportzüge 7a und 7b) (Voor troepentransport; uitsluitend op 10 mei 1940)
	C.	Olt Köhler

Rijnbeveiligingsafdeling 1 (Rheinschutzabteilung 1) (vanaf 12 mei 1940 bij de divisie)
	Bewapende marineschepen.

Twee luchtwachtgroepen (Flugmeldetrupps)

N.B. De belangrijkste directe luchtsteun bij de strijd om de Grebbeberg werd op 13 mei verleend door IV/Lehrgeschwader 1 (IV/LG 1) onder bevel van Hauptmann Peter Kössl. Volgens Duitse opgave bestond IV/LG 1 organiek uit 39 Ju-88A (Stuka's) waarvan er 37 gevechtsgereed waren.

BRONNEN

BOEKWERKEN
-	Koch, Horst-Adalbert: 'Flak-die Geschichte der deutschen Flakartillerie'; Bad Nauheim 1954.
-	Kosar, Franz: ''Infanteriegeschütze und rückstossfreie Leichtgeschütze1915-1978'; Stuttgart '79.
-	Mitcham, Samuel W.: 'Hitler's Legions' - the German Order of Battle'; New York 1985.
-	Mueller-Hillebrand, Burkhart: 'Das Heer 1933-1945', Band I en II; Frankfurt am Main 1956.
-	Nierstrasz, V.E.: Ínleiding en Algemeen overzicht van de gevechtsdagen van 10-19 mei 1940; 's-Gravenhage 1957.
-	Weidinger, Otto: 'Kameraden bis zum Ende'; Preuss.Oldendorf 1978.
-	Weidinger, Otto: 'Division Das Reich'; Osnabrück 1969.

BRIEVEN, BEVELEN, DAGBOEKEN, VERSLAGEN
-	Anlage 3 zu A.O.K.18 Abt.Ia Nr.100/40 g.Kdos.Chefs vom 9.März 1940.
-	Armeeoberkommando 18 Abt Ia: Armeebefehl für den 13.5.1940.
-	Armee-Oberkommando 18 Abt Ia: Armeebefehl für den Angriff auf die Festung Holland.
-	Auszug aus dem Kriegstagebuch SS-Rgt 'Der Führer' vom 10.Mai bis 12.Juli 40.
-	Brief Generalkommando X.Armeekorps, Abt.IIa, Nr 548/40 geh, dd 5 April 1940.
-	Der Kampf um die Grebbe-Linie zwischen Wageningen und Rhenen, Auszug aus dem Kriegs-Tagebuch der 207.I.D.
-	Gefechtsbericht des II./374 über den Angriff auf die Grebbe-Linie von Doodewaart nach Ochten.
-	Korpsbefehl 10.A.K. für 13.5.40.
-	Tagesmeldung 207.Inf.Div. 12 Mai.
-	Washington documenten 20333 en 40027.

BIJLAGE

ENKELE NAMEN VAN OFFICIEREN (voor zover uit de documentatie bekend)

Legenda:

C. = Commandant

(+) = gesneuveld

(*) = gewond

Stab Infanterie Division 207

TIEDEMANN VON, Karl

Generalleutnant

C. 207 Inf.Div

ZITZEWITZ VON

Oberst

Ia 207 Inf.Div

FRANZ Dr.

Oberarzt

207 Inf.Div.

FERDINAND Dr.

Oberarzt

207.Inf.Div.

(niet uitgesloten dat deze artsen waren ingedeeld bij Sanitäts Kompanie 207)

Infanterie Regiment 322

NEYHOLDT

Oberst

C. IR322

FREYER Dr.

Maj

C. I/IR322

RETTKE

Olt Adj (*)

Adj I/IR322

KUNDENREICH, Albrecht

Lt (+)

1/IR322

PARLO

Lt (*)

1/IR322

JERSCHKEWITZ, Gerhard

Olt (+)

2/IR322

WESSE

Olt (*)

C. 3/IR322

ENDERLEIN

Lt (*)

4/IR322

OSTEN, VON DER

Maj (*)

C II/IR322

LEHMANN

Lt (*)

5/IR322

KANSKE

Lt (*)

8/IR322

SPLITTGERBER

Lt (*)

8/IR322

LÜDERITZ

Lt (*)

10/IR322

EGGERT

Hptm (*)

C. 11/IR322

MÖHRKE

Olt Adj (*)

Adj III/IR322

SCHUMACHER, Heinrich

Lt (+)

Staf III/IR322

Infanterie Regiment 368

OESTERREICH

Oberst

C. IR 368

KNOBELSDORFF VON

Aurel (+)

C. I/IR 368

KISOW

Hptm

plv. C. I/IR 368 (na sneuvelen Knobelsdorff)

RUHNKE

Lt (+)

1/IR368

DOERMER

Hptm (*)

C. 4/IR368

DOETINCHEM VON

Lt (*)

4/IR368

STANITZKE, Max

Olt (+)

5/IR368

Infanterie Regiment 374

KLEMM

Oberst

C. IR374

WLASACK

C. Rgt-Radfahrzug IR374

HILDEBRANDT

Hptm

C. II/IR374

HAGEN von

Olt

Adj II/IR374

HANSS

Ordonnansofficier Staf II/IR374

KASSEROW

C. 5/IR374

GENSCH

Olt

C. 6/IR374

FISCHER

6/IR374

SIELAFF

6/IR374

NOFFS

Lt (*)

7/IR374

SEUSTER

8/IR374

WETZEL

Olt

C. 7/IR374

BARSKE

Lt (*)

10/IR374

Artillerie Regiment 207

METGER

Oberst

C. AR207

BÜGE

Hptm (*)

C. 8/AR207

FUERSEN

Hptm (*)

C. III/AR207

Panzerjäger Abteilung 207

BRÜCKNER

Maj

C. Pz.Jäg.Abt.207

BIGGEL

Lt (*)

3/P.Jäg.Abt.207

Pionier Bataillon 207

HINZE

Hptm

C. Pi.Btl.207

STAHLBERG

Hptm (*)

C. 1/Pi.Btl.207

PAWLITZ

Hptm (*)

C. 3/Pi.Btl.207

SS Standarte "Der Führer"

KEPPLER, Georg

Standarteführer

C. SS DF

RUOFF

Hstuf

Adj SS DF

SCHNEIDER

Ustf

C. Pz.Sp.Zg SS DF

MÜLLER

Stubaf

C. I/SS DF

VON SCHOLZ

Stubaf

C. II/SS DF

MITTELBERGER Dr.

Truppenarzt (*)

I/SS DF

BOYSEN-SCHMIDT, Ulrich

Hstuf (+)

C. 3/SS DF

NEY

Ostuf

C. 11/SS DF

WAGNER, H.

Ostuf (*)

5/SS DF

WOHLSCHLÄGER, Josef

Ustuf (+)

5/SS DF

DABERKOW, Ernst

Ostuf (+)

7/SS DF

WÄCKERLE, Hilmar

Ostubaf (*)

C. III/SS DF

GELETNEKY, Otto

Ostuf (+)

Adj III/SS DF

FLOR

Ustuf Ord.Off. (*)

III/SS DF

HARMEL, Heinz

Hstuf

C. 9/SS DF

RENDCHEN

Ustuf (*)

9/SS DF

STICKDORN, Klemens

(+)

C. 10/SS DF

KUTTELWASSER, Edmund

Hstuf (+)

C. 11/SS DF

WIEK, Hermann

Ustuf (+)

11/SS DF

KUMM, Otto

Hstuf

C. 12/SS DF

ZIEMSEN

Hstuf (*)

C. 15/SS DF

FALKE

Ustuf (*)

15/SS DF

RÖSCH

Ustuf (*)

15/SS DF

RICHTERS, Dieter

Ustuf (+)

Adj II/ SS Art.Abt.

HENRICHS, Willy

Ostuf (+)

C. 1/SS Pi.Btl.

STEINBECK

Ostuf (*)

C. l.Inf.Kol SS DF

IV.Abteilung Artillerie Regiment 256

SCHMIEDEL

Hptm (*)

IV/AR256

SCHMIDT

Lt (*)

IV/AR256

Onderzoek: lkol b.d. E.H. Brongers
Datum laatste aanvulling: 22 juli 2006

3954

Archief oude website »

« De verdediging van zijn commandopost door...