Verhoor van reserve-kapitein M.C. Bakker

AFSCHRIFT.

Aanteekeningen van Majoor DE KLERCK, toegevoegd aan Kolonel Lucardie.
(Deze aanteekeningen moeten nog op juistheid worden getoetst.)

12 October 1940

Reserve-Kapitein M.C. Bakker, Commandant 1-I-8 R.A.
--------------

Batterijcommandant Reserve-Kapitein M.C. Bakker,
Batterijofficier Reserve-Eerste-Luitenant G. Terhorst,
Luitenant-toegevoegd Reserve-Eerste-Luitenant L.C. van Heukelom;

Opstelling.
Verwisselstelling:
Pl.m. 50 meter achter de stoplijn; waarnemingspost voor de Koningstafel. (Waarnemingspost in een Boom).

Het stormvuur 122 kon uit de batterij worden afgegeven, nog juist. Daarna werd een vuur gelast naar mijn herinnering, 300 meter dichterbij. Dit kon niet maar moest toch worden afgegeven.
Ik meen afgegeven met brisantgranaat vertraagd.
Stelling en waarnemingspost was het laatste oogenblik ingericht.

Verbindingen.
Telefoonverbindingen met kabel bovengronds.
Laat in den middag (16.00-17.00 uur) had ik geen verbinding meer.
Zelf ben ik een 5-tal keeren op de waarnemingspost geweest.
Van de waarnemingspost was te zien een commandopost van een infanteriecommandant voorposten, waarbij de Reserve-Luitenant Terpstra. Op sein: 3 roode sterren, moest een bepaald vuur worden afgegeven. Te voren dikwijls gevraagd, maar nooit beoefend, de waarneming van dit sein.

Van het gevecht van de voorposten heb ik niets gezien; ook van den Luitenant Van Heukelom heb ik nooit gehoord, dat hij daarvan iets gezien heeft.
In het voorterrein zijn wij niet geweest. Dit is wel door ons aan den Afdeelingscommandant gevraagd. Alleen is de Luitenant Terpstra er geweest en de Luitenant Smit(s) van den Terreinmeetdienst uithoofde van dezen terreinmeetdienst.
Het eerste heb ik deze werkjes op de kaart gezien bij Commandant 8 R.I., bij een oefening in samenwerking artillerie-infanterie.

Aanvankelijk was mijn commandopost in het Paviljoentje bij Hotel Grebbeberg. Ik ben daar alleen Vrijdagmorgen geweest; daarna ben ik in de batterij in de post Batterijofficier geweest. Er bleef de centrale.

Munitie.
Er was veel munitie; zelf heb ik met een auto door den munitie-onderofficier munitie laten halen in de normaalstelling. Mijn paarden waren in Elst. De order was evenwel een caisson met handenkracht te halen. Dit heb ik echter niet gedaan.
Het is geschied in den nacht van Vrijdag op Zaterdag op gelaste munitie-aanvulling.
Het afgeven van een niet-voorbereid vuur, is niet geschied.
Wel zijn door de verkenner op waarnemingspost Luitenant Van Heukelom gemeld doelen, onder andere éénmaal een artillerieopstelling; gemeld aan den Afdeelingscommandant, echter geen opdrachten ontvangen.
Machtiging tot vuuropening op eigen initiatief had ik niet.
Een rechtstreeksche telefonische verbinding met den infanteriecommandant vooruit, had ik niet. Ik had deze moeten hebben. Aangevraagd is deze verbinding; niet tot stand gekomen.

Munitie voor nabijverdediging heeft uiteraard niet gereed gestaan.

Zaterdagavond nog bij daglicht, ontving ik de opdracht voor de stellingverandering als het donker is; uur door den Batterijcommandant te bepalen.
Achterspannen (8 [?] 1) uit Elst laten komen.
De caissons stonden naast de vuurmonden; de voorwagens stonden in het laantje; caissons Gevechtstrein in Elst.
Stellingverandering is pl.m. 11.00 uur goed gegaan.
Alle munitie is medegegaan.
Het verbreken van de verbinding gemeld aan Afdeelingscommandopost.
Ik had reeds bericht ontvangen, dat de normaalstelling onder artillerievuur lag, vrij zwaar. Eerst ben ik zelf gaan kijken. Inderdaad was dit zoo. Een batterij luchtdoelartillerie stond 20 meter achter de stelling.
Veel boomtakken op den weg. In de commandopost geen telefonische verbinding van commandopost normaalstelling naar Afdeelingscommandopost. Melding kon ik niet doen, evenmin te vragen wat te doen. Ik meende, dat de Afdeelingscommandant nog bij den Leeuwendaalschen weg [Levendaalscheweg] in die commandopost was.
Een ordonnans gestuurd naar den Afdeelingscommandant, dat ik in plaats van de normaalstelling naar de reservestelling ben gegaan. Hier wreekte zich de groote afstand normaalstelling-reservestelling, in verband met de verbindingen. Een ordonnans naar de Afdeelingscommandopost.
Aldaar spoedig telefonische verbinding met de Afdeelingscommandopost, aangelegd door Afdeelingscommandant.
De batterij kwam in Rhenen onder artillerievuur te liggen.
Het stellingnemen heeft geen bezwaar gegeven.

Reeds lang voor het ochtendgloren gereed in de reservestelling (Zondagmorgen).
In den Zondagmiddag gereed gesteld op een vuur No....?, doch daarna niet afgegeven.
In de gegevens voor stormvuur bij de stukken. In de reservestelling niet.
De batterij stond op het stormvuur.

Waarneming: geen.
Van de normaalstelling was de waarnemingspost in een huis, nabij waarnemingspost Luitenant Zaal. Verbinding daarmede had ik niet; ook geen draad meer.
Waarnemingspost bij de batterij (reservestelling) had ik niet. Mijn commandopost was vlak achter de batterij bij het huis Van Heijst.
Nabijverdediging richting Koerheuvel, doch niet op den weg.
Dat er op de Koerheuvel een artilleriewaarnemer van onszelf gezeten heeft, weet ik niet.

Mondeling heb ik Majoor Van der Wiel slechts gezien, toen hij met de auto op Maandag langs kwam. Hij had toen zijn commandopost verlaten. Ik moest blijven staan; Majoor Van der Wiel ging langs den weg, minstens tot den Stokweg.
De paarden heb ik laten halen.
De opdracht was, dat ik stand moest houden zoolang ik kon!

Ik heb daar nog eenigen tijd gestaan en geschoten.
"Toestand heel ernstig." Wij werden beschoten als wij ons uit de commandopost vertoonden. Er is toen gesproken over de nabijverdediging.
Naar aanleiding van de berichten onder andere van Majoor Van der Wiel, stond brisantgranaatkartets gereed. Er is daarmede ook geschoten richting [?].
Luitenant Terhorst was in de batterij. Ik was zelf niet in de batterij.
Dat de batterijen van I-16 R.A. in de reservestelling van batterijen Zaal en Caspers stonden, wist ik niet.

Langs den straatweg was het een onaangename situatie.
Paarden had ik reeds uit Elst aangetrokken (Commandant Wachtmeester Van den Broek).
Munitie is zooveel mogelijk medegegaan.
Afgemarcheerd Elst; op motorrijwiel zelf naar voren gegaan. De Majoor Van der Wiel niet gevonden. Terug naar eigen batterij. De Majoor en ook de batterij bij de Paardekop bij Rhenen gevonden. Waarop ook uit die stelling op bevel (Majoor Van der Wiel) weer teruggegaan.
De Batterijofficier had aldaar een vuurbevel ontvangen van den Majoor Van der Wiel.
Behalve de bevels- en verbindingsmiddelenwagen is alles medegegaan. (Rad en disselboom defect).

Download brondocument in PDF-formaat Brondocument 1
(PDF, 1.32 MB)
Download brondocument in PDF-formaat Brondocument 2
(PDF, 1.71 MB)