Verhoor van reserve-majoor B.G. Meijerman

21 Augustus 1940.

Verhoor van den Reserve-majoor B.G. Meijerman.
Leeraar Rijkskweekschool, Rembrandtweg 5, Doetinchem.
Ingedeeld als Commandant - I - 19 R.I.

Mijn commandopost was bij kilometerpaal 29, West van den spoorweg.
Mijn compagniescommandanten waren van rechts naar links:
- Kapitein Hagedoorn 3 - I - 19 R.I.
- Kapitein Charlouis 2 - I - 19 R.I.
- Kapitein Olthof 1 - I - 19 R.I.
Mitrailleurcompagnie I - 19 R.I. Kapitein Vermeer.

In 't algemeen bij I - 19 R.I. niets gebeurd. Geen Duitscher over de inundatie en geen aan de inundatie; ik had booten en zond patrouilles, zelfs tot aan den kunstweg Bennekom-Ede; dit laatste niet meer op Zondag. Ook op Maandag zijn nog patrouilles aan den overkant geweest (13 Mei). Het bataljon is enkel beschoten in het rechter- en het middenvak door een zeer lichte artillerie; regelmatig stukgeschoten verbindingen met het Meentvak en met Regiment. Ik schrijf dit toe aan toeval.
In den nacht van Zondag op Maandag kreeg ik het bevel om 2 Secties van den kapitein Olthoff te verplaatsen naar Poort. Dit was een schriftelijk doch niet geteekend, zooals afgesproken, bevel overgebracht door een luitenant. De inhoud van het bevel, met namen, en ongeteekend kwam mij zoo verdacht voor, dat ik den overbrenger ontwapende. Ik zond den luitenant Lagendijk naar commandopost Commandant 19 R.I. om te informeeren, die commandopost 19 R.I. niet kon bereiken en beschoten werd, waarop hij terugkeerde. Ik zond mijn luitenant-adjudant 1e luitenant Plantenga naar Commandant IVe Divisie; hij kwam terug met het bericht, dat ik moest trachten twee Sectiën te geven. Dit is geschied onder Kapitein Van der Zijden (pl.m. 4.00 uur). Teruggemeld na pl.m. 13.00 uur op Maandag 13 Mei.
Maandag pl.m. 3.00 uur meldde Commandant rechtervak, dat troepen uit het nevenvak III - 19 R.I. terugtrokken door de Meent en dat kazemat 37 verlaten werd. Dit bericht kwam per telefoon en is telefonisch beantwoord door mij zelf met niet de stelling te verlaten; kazemat 37 te doen bezetten met 1 zware mitrailleur uit de Zuidrand Meent en de troepen van III - 19 R.I. terug te sturen. Tevens bericht dat ik onmiddellijk zelf kwam. Er heen gegaan met reserve kapitein Vermeer. 1 Vickers mitrailleur genomen uit stelling Noordrand Meent en op doen stellen [aan] spoorweg naar Rhenen nabij kilometerpaal 27.2 front Zuid.
Daarna naar commandopost Commandant 3 - I - 19 R.I. gegaan waar bleek, dat hij de kazemat 37 nog niet wederom had bezet. Daarna teruggegaan naar mijn commandopost langs de spoorlijn om na te gaan welke schade de artillerie daar gemaakt had. (pl.m. 3.30 uur).
Vervolgens de Sectie tirailleurs van de commandopost onder commando 2e Luitenant Lagendijk opdracht gegeven om nabij kilometerpaal 27.2, een soort grendellijn te vormen à cheval van den spoorweg.
Toen is geruimen tijd niets gebeurd. Vervolgens kreeg ik (pl.m. 13.00 uur?) een schriftelijk bevel van Commandant 19 R.I. dat in 't algemeen inhield standhouden. Kort daarop een mondeling bevel door middel van commandant Regimentspatrouille sergeant Kemming om terug te trekken richting Veenendaal. De sergeant zeide erbij: "de overste is al weg". Ik heb de sergeant dit later laten verklaren.
De Luitenant Rakhorst, commandant Verbindingsafdeeling 19 R.I. kwam spoedig daarop en deelde mij mede, dat zijn Verbindingsafdeeling weg was en de commandopost van 19 R.I. verlaten was en hij niet wist wat te doen. Ik heb hem onder mijn commando gesteld. Bevel gegeven, voor kalm terugtrekken uit de stelling, die volkomen intact was richting Veenendaal; zelf vooruit gegaan om aan linker nevencommandant te vragen welke opdracht hij voor mij had. Commandant 10 R.I. droeg mij op een soort achterhoedestelling te vormen vanaf kilometerpaal 30 spoorweg naar den kunstweg naar Elst over Veeneind, Bergzicht. Dit is geschied met een Compagnie van 10 R.I., I - 19 R.I. en troepen van III - 19 R.I. onder kapitein Van der Meulen, zonder te zeggen dat hij Commandant III-19 R.I. was geworden.
Verder geregeld contact gehad met Commandant 10 R.I.
Om pl.m. 18.00 uur bevel ontvangen (10 R.I. zou terugtrekken naar Houten) om de achterhoedestelling bezet te houden tot het aanbreken van de schemering op 14 Mei. Om 20.00 uur (13 Mei) de compagniescommandanten bij mij geweest; opdracht gegeven omtrent de terugtocht.
Pl.m. 21.00 uur kwam de kapitein Van der Meulen mij melden, dat een ordonnans van Commandant 19 R.I. bevel had gebracht onmiddellijk terug te trekken naar Wijk bij Duurstede, maar hij wist toen niet waar de overste was. Ik heb hem bevolen aan mijn opdracht te voldoen.
De terugtocht op 14 Mei is geheel volgens het plan begonnen, pl.m. helft bataljon is 't niet meer gelukt achter de Waterlinie te komen. Verreweg 't grootste gedeelte stuitte bij Leersum op den vijand, die langs den kunstweg Rhenen-Doorn [op]drong.

Voorgelezen, volhard en geteekend.
(get.) B.G. Meijerman

Download brondocument in PDF-formaat Brondocument 1
(PDF, 1.64 MB)
Download brondocument in PDF-formaat Brondocument 2
(PDF, 1.41 MB)