Verklaring van reserve-tweede luitenant J.C. Plesman

Verklaring afgelegd in de vergadering van de Commissie
Militaire Onderscheidingen dd. 2 September 1948 door de
Reserve-2e-luitenant J.C. PLESMAN, destijds ingedeeld bij de
2e. Jachtvliegtuigafdeeling [JaVA] van het 1e. Luchtvaartregiment,
wonende Violenweg 11 te 's-Gravenhage.
-----

Ik was gelegerd op Schiphol en heb gevlogen met D XXI [D.21] toestellen.
In de nacht van 9 op 10 Mei 1940 had de luitenant SLUYTER telefoonwacht. Hij heeft 's nachts te 2.15 uur op eigen initiatief algemeen alarm laten maken. Te 2.30 uur waren wij bij de vliegtuigen aanwezig. De opdracht was om gevechtsklaar in de toestellen te blijven tot er een opdracht zou komen. Er was toestemming gevraagd om in een straal van 25 kilometer te vliegen, doch dit is afgewezen. Ik zat in het toestel van de luitenant SLUYTER. Na ongeveer 3 kwartier gaf de kapitein JANSSENS opdracht uit de toestellen te gaan, doch in de nabijheid te blijven.
Toen te 3.30 uur drie Heinkels uit Westelijke richting kwamen en op een hoogte van 10-12 meter over Schiphol vlogen en de kazerne bombardeerden, stegen allen op. De luitenant SLUYTER kwam echter naar mij toe en zei dat ik naar mijn eigen toestel moest gaan, omdat hij in zijn vliegtuig wilde plaats nemen. Hij nam echter mijn parachute mee. Ik heb 2 helpers weggestuurd om een parachute te halen, doch deze zijn in de schuilkelder gegaan. Ik heb toen zelf een parachute gehaald en ben als laatste gestart. Ik heb boven Schiphol gecirkeld tot 7 Messerschmitts 109 uit oostelijke richting kwamen, Schiphol passeerden naar het westen, omdraaiden en doken. Ik bevond mij toen in het middelpunt van de cirkel, die de Messerschmitts beschreven. Eén van deze Messerschmitts heb ik aangevallen. Toen ik uitgeschoten was had mijn toestel 36 treffers, onder andere één door de tank, één langs mijn been en één langs mijn hoofd. Ik heb lichtspoormunitie in de Messerschmitt zien verdwijnen, doch verder geen resultaat waargenomen. Na geland te zijn kreeg ik een ander toestel. Ik heb met kapitein JANSSENS nog even in een betonnen ring gezeten. Met sergeant ROOS ben ik naar Ruigenhoek gevlogen en ben vandaar met SLUYTER, DE GEUS en LOOYEN op patrouille geweest. Tussen Den Haag en Gouda hebben wij één Junkers ontmoet. Deze hebben wij neergeschoten. Wie de genadestoot gegeven heeft weet ik niet. Luitenant SLUYTER dook eerst op de Junkers en kreeg daarbij een schot door zijn arm, daarna LOOYEN, toen de GEUS en toen ik en vervolgens weer de GEUS en tenslotte ik. Na deze vlucht ben ik teruggevlogen naar Ruigenhoek. DE GEUS en SLUYTER zijn naar Schiphol gegaan en LOOYEN is later gevonden ergens aan de IJssel, waar hij is afgeschoten. Van Ruigenhoek ben ik met sergeant ROOS naar Katwijk Valkenburg gevlogen. We hadden 370 patronen per mitrailleur en beschikten over 4 mitrailleurs. We konden ongeveer 22 seconden vuren, dan waren we leeggeschoten. We hebben ons boven Katwijk leeggeschoten, doch geen resultaten kunnen waarnemen. We zijn teruggevlogen naar Schiphol. 's Middags heb ik in een formatie van 7 D XXI toestellen gevlogen ter begeleiding van 3 T-V vliegtuigen met opdracht Waalhaven. Het was bewolkt en ik ben boven de wolken gaan vliegen. Boven de Maas te Rotterdam kwam een Duits vliegtuig uit een wolk, waarop ik mij heb leeggeschoten. Ik heb munitie in het toestel zien verdwijnen, doch het vliegtuig niet zien vallen. Via Den Haag ben ik weer naar Schiphol teruggekeerd. 's Avonds zijn wij uit vrees voor parachutisten, die evenwel niet gedaald zijn, overgevlogen naar Buiksloot.

Op 11 Mei 1940 ben ik mee geweest met 3 D XXI toestellen ter begeleiding van 2 C 5 [C V] vliegtuigen, die een verkenningsopdracht hadden naar Arnhem-Westervoort. We hebben daarbij geen vijand ontmoet.

Op 12 Mei 1940 ben ik met 4 andere D XXI vliegtuigen naar Ruigenhoek gevlogen, waar we één C 10 [C X] zouden begeleiden voor een verkenningsopdracht naar de Moerdijk. Deze vlucht is evenwel afgelast omdat het niet verantwoord was 5 D XXI toestellen mee te zenden i.v.m. heersende vijandelijke activiteit boven de Moerdijk. We zijn teruggevlogen naar Schiphol.
's Middags ben ik mee geweest met 6 D XXI toestellen ter begeleiding van 4 C 10 vliegtuigen met opdracht Waalhaven. We hadden opdracht de C 10 te beschermen en het vliegveld, zo laag mogelijk vliegende, te beschieten. We zijn boven Waalhaven geweest en de 4 C 10 hebben gebombardeerd. De anderen, waaronder ik, hebben vliegtuigen op de grond en gebouwen beschoten. We kregen alleen afweer van mitrailleurs van de grond. Resultaten heb ik niet kunnen waarnemen.

Op 13 Mei 1940 ben ik op basis van vrijwilligheid mee geweest met 5 D XXI toestellen ter begeleiding van 4 C 10 vliegtuigen, die een Duitse batterij achter de Grebbeberg moesten bombarderen. Ik heb de stukken van deze batterij, die door de C 10 toestellen werd gebombardeerd, door de lucht zien vliegen. Wij hebben erop gedoken en geschoten. Aan deze vlucht namen behalve ik deel de luitenants DOPPENBERG, BOSCH en STOK en de sergeant SMITS.

Op 14 Mei 1940 ben ik met 5 D XXI toestellen mee geweest voor een verkenningsvlucht tussen Utrecht en Amersfoort. We zijn geweest tot de Bilt-Zeist en zagen, dat de Duitsers daar al waren. Met mij namen aan deze vlucht deel SLUYTER, STOK, BIK en v.d. VAART. Aan de eerste vlucht naar Utrecht-Amersfoort namen deel TUININGA, OVERVEST, SITTER, HATEBOER en DE GEUS. De luitenant SITTER heeft toen een noodlanding gemaakt, waarom weet ik niet. Er werd verteld, dat hij, zwak van geest zijnde, overal Duitsers zag. v.d. VAART is teruggekomen omdat zijn mitrailleurs weigerden.

Ik heb de luitenant BIK zeer gewaardeerd. Hij heeft zich bij het uitbreken van de oorlog, niettegenstaande hij ziek te Amsterdam lag, onmiddellijk gemeld.

In Vliegerskringen wordt de Bronzen Leeuw hoger aangeslagen dan het Vliegerkruis.

's-Gravenhage, 2 September 1948,
(get.) J.C. Plesman

Opgen.: M.

[Johan Cornelis "Hans" Plesman (1918–1949) was de zoon van KLM-oprichter Albert Plesman en tijdens de Duitse bezetting actief in het verzet. Op 23 juni 1949 kwam hij om het leven bij een crash van de Lockheed Constellation genaamd "Roermond" bij de Italiaanse stad Bari. Plesman ontving voor zijn luchtacties tijdens de oorlogsdagen 10-14 mei 1940 op 4 januari 1949 de Bronzen Leeuw.]

Download brondocument in PDF-formaat Brondocument
(PDF, 1.02 MB)