Verslag van eerste luitenant U.H. Meijer (Vuurregelingsdienst)
Commandant III-8 R.A.
Vuurregelingsdienst
afschrift
VERSLAG DER GEBEURTENISSEN.
9 Mei 1940.
| 23.15 uur | Ontvangst bevel voor graad 3. De commandopost-Afdeelingscommandant wordt bezet door Luitenant Vuurregelingsdienst met Luitenant Verkenning II, eenige telefoonpersoneel en enkele ordonnansen. |
10 Mei 1940.
| 4.30 uur | Ontvangst bevel voor graad 4. Zeer veel vliegtuigen komen over. Met moeite worden dekkingsmaatregelen verbeterd en gehandhaafd, daar iedereen telkens gaat kijken. |
| 5.45 uur | 2-III-8 R.A. gereed voor vuur 103 (in verwisselstelling) |
| 6.08 uur | 3-III-8 R.A. gereed voor vuur 123. |
| 7.15 uur | 1-III-8 R.A. gereed voor vuur 123. |
| 8.35 uur | De waarnemingspost van rechter batterij is door vliegtuigen onder vuur genomen. |
| 8.45 uur | Bericht van Commandant 8 R.A., dat parachutisten zijn gedaald. De wachten worden versterkt en geïnstrueerd. Bericht door aan batterijen. |
| 14.20 uur | Machtiging tot vuuropening: voorzichtigheid geboden, daar 4 R.H. nog in het voorterrein is. Bericht door aan de batterijen. |
| 14.30 uur | Commandant 2-III-8 R.A. heeft verbinding met zijn waarnemingspost geopend. |
| 16.55 uur | De T.A. [Triangulatieafdeling] geeft de nauwkeurige hulppunten van de stelling voor de linker batterij (thans nog niet bezet). De vuurvoorbereiding van deze stelling wordt gecontroleerd en toegezonden aan Commandant 2-III-8 R.A., daar deze batterij later in de bedoelde stelling zal komen. |
| 17.00 uur | Weerbericht. |
| ---- | In den avond worden herhaaldelijk witte en roode lichtkogels in de richting van Wageningen en Noord daarvan waargenomen. Berichten hieromtrent door aan den Divisieartilleriecommandant. |
11 Mei 1940.
| 2.35 uur | Waarnemingspost Groene Bank meldt vuurverschijnselen in de Betuwe, vermoedelijk vijandelijke artillerie. |
| 3.30 uur | Batterijbedieningen volledig op hun posten. |
| 3.40 uur | Bericht van Divisieartilleriecommandant: de munitie voor III-8 R.A. wordt gebracht op het Afdeelingsmunitiedepot. |
| 7.45 uur | Waarnemingspost Groene Bank meldt mondingsvuur 5 ‰ links van oude kerk in Wageningen. Door aan Divisieartilleriecommandant. |
| 7.46 uur | Commandant 2-III-8 R.A. meldt dat de waarnemingspost van de verwisselstelling onder artillerievuur ligt. Door aan Divisieartilleriecommandant. |
| 8.04 uur | Waarnemingspost Groene Bank ligt onder artillerievuur. Door aan Divisieartilleriecommandant. |
| 8.16 uur | Waarnemingspost verwisselstelling zal verlaten moeten worden wegens voortdurend vuur; wordt mede veroorzaakt door graafwerk van infanterie nabij deze post. De verbinding wordt telkens beschadigd, zoodat de post niet meer goed te gebruiken is. |
| 8.20 uur | Vraag van Divisieartilleriecommandant of de Afdeeling vuur kan waarnemen op Wageningen. Bevestigend beantwoord. |
| 8.20 uur | Waarnemingspost meldt vijandelijke artillerie, waarschijnlijk bij Wageningsche Berg. Door aan Divisieartilleriecommandant. |
| 8.35 uur | Vuuropdracht van Divisieartilleriecommandant voor vuur op toren Wageningen. Het vuur wordt afgegeven door 2-III-8 R.A. uit de verwisselstelling met waarneming vanaf waarnemingspost rechter batterij. |
| 8.50 uur | Weerbericht. |
| 9.15 uur | Vuuropening op Wageningen. Eerst wordt gevuurd met een stuk; daar de waarneming moeilijkheden geeft, wordt overgegaan tot lagenvuur. Na inschieten volgt |
| 10.02 uur | tot 10.04 uur uitwerkingsvuur |
| 10.09 uur | tot 10.11 uur uitwerkingsvuur opnieuw afgegeven |
| 10.21 uur | nogmaals 2 schoten per stuk. |
| 10.30 uur | Kerk Wageningen en omgeving brandt; bericht door aan Divisieartilleriecommandant. |
| 10.44 uur | Weerbericht. |
| 10.50 uur | Vraag van Divisieartilleriecommandant of een vijandelijke batterij is te zien vt. 173,65-441,45. De waarnemingsposten melden desgevraagd dat het doel niet te zien is. Post Groene Bank ziet wel een grijze loods (plaats nauwkeurig bekend) die als hulpdoel zou kunnen dienen. Bericht door aan Divisieartilleriecommandant. |
| 12.44 uur | Bevel van Divisieartilleriecommandant om vuur 123 af te geven, 100 meter dichterbij. Eerst een proeflaag van 1 schot per stuk. Proeflagen worden door de batterijen na elkaar afgegeven. Liggen goed, echter van 2-III-8 R.A. iets te nauw, wat wordt hersteld. |
| 13.12 uur | Stormvuur [123] afgegeven door alle batterijen (100 meter dichterbij). De waarnemingsposten controleeren de ligging. |
| 13.27 uur | Bevel van Divisieartilleriecommandant: Stormvuur opnieuw afgeven; vuurstoot 3' |
| 13.47 uur | Stormvuur afgegeven. Divisieartilleriecommandant bevestigt goede ligging. |
| 13.50 uur | De verwisselstelling ondervindt hinder van vuur; brand in de omgeving; verbinding loopt (tijdelijk) gevaar. Door aan Divisieartilleriecommandant. |
| 14.30 uur | Bevel van Divisieartilleriecommandant: Stormvuur opnieuw afgeven; 100 meter Zuidelijker. Door aan batterijen. |
| 14.35 uur | Stormvuur afgegeven. |
| 15.05 uur | Vraag van Divisieartilleriecommandant of vijandelijk geschut wordt waargenomen in vt. 171.95 - 441.50. Ontkennend antwoord aan Divisieartilleriecommandant. |
| 15.20 uur | Waarnemingspost Groene Bank meldt groepjes menschen met witte vlag nabij Anna's Hoeve. Geen gevechten ter plaatse. Door aan Divisieartilleriecommandant. |
| 16.10 uur | Verwisselstelling ligt onder vuur als er zelf wordt geschoten, anders niet. Door aan Divisieartilleriecommandant. |
| 16.20 uur | Waarnemingspost Groene Bank meldt dat wordt ingeschoten op de Kn.M. [Korenmolen?] te Achterberg. Door aan Divisieartilleriecommandant. |
| 16.55 uur | Verbinding met verwisselstelling verbroken. Door aan Divisieartilleriecommandant. |
| 19.50 uur | Waarnemingspost Groene Bank meldt vijandelijke artillerie 43 ‰ tot 65 ‰ rechts van nieuwe toren te Wageningen. Door aan Divisieartilleriecommandant. |
| 20.00 uur (ongeveer) |
De verwisselstelling wordt verlaten. Munitie wordt meegenomen. De Luitenant T.M.D. [Terreinmeetdienst] gaat de batterij tegemoet en zal mee gaan naar de stelling ten einde de hr. te controleeren. Het in stelling komen gaat met veel moeilijkheden gepaard. |
12 Mei 1940.
| 0.30 uur | Waarnemingspost Groene Bank meldt vijandelijke artillerie, vermoedelijk in vt. 173-443. Door aan Divisieartilleriecommandant. |
| 1.00 uur | 2-III-8 R.A. is in stelling van de linker batterij aangekomen. De vuurmonden rijden echter eenige malen vast en geheel duurt zeer lang. Door het onvoltooid graafwerk is de stelling zeer zichtbaar en ondanks vermoeidheid voorloopig verbeteringen aangebracht. Daarna eerst rusten. Berichten door aan Divisieartilleriecommandant. |
| ----- | In de loop van den nacht worden herhaaldelijk roode vuurpijlen en roode en witte lichtkogels gemeld in de richting van Wageningen en omgeving. Berichten door aan Divisieartilleriecommandant. |
| 3.14 uur | Waarnemingspost Groene Bank meldt vijandelijke artillerie 80 ‰ links Rooms-Katholieke kerk in Wageningen. Door aan Divisieartilleriecommandant. |
| 3.40 uur | Eigen troepen doen tegenaanvallen. Hiermede met vuren - ook voor de hoofdweerstandsstrook - rekening houden. Door aan batterijen. |
| 5.20 uur | Waarnemingsposten rechter en midden batterij liggen onder vuur. Door aan Divisieartilleriecommandant. Luchtdoelmitrailleurs staan bij waarnemingspost Groene Bank en veroorzaken vuur hierop. Een der stukken staat onder de post; wordt echter later verplaatst. |
| 6.10 uur | Waarnemingspost Groene Bank onder vuur. |
| 6.20 uur | Weerbericht. |
| 8.42 uur | Waarnemingspost midden batterij meldt brand bij Kruiponder. Door aan Divisieartilleriecommandant. |
| 10.42 uur | Waarnemingspost midden batterij meldt vuren van vijandelijke artillerie met vliegerwaarneming. Door aan Divisieartilleriecommandant. |
| ----- | De waarnemingspost Groene Bank moet wegens herhaald artillerievuur worden verlaten; de post wordt verplaatst naar een mitrailleurnest in een boom nabij midden batterij. Berichten worden onder de naam Groene Bank gegeven. Door aan Divisieartilleriecommandant. |
| 11.52 uur | Midden batterij ligt onder vuur. Door aan Divisieartilleriecommandant. |
| 12.35 uur | Vuuropdracht van Divisieartilleriecommandant tot vuur op wegensnijpunt vt. 171.90-444.25, waar auto's passeeren. |
| 12.40 uur | Door midden batterij wordt vuur 128 verplaatst; groote afstandsverschil. De uitvoering gaat echter vrij snel en het vuur ligt goed; iets rechts. Waarneming door waarnemingspost midden batterij. |
| 12.55 uur | Vuuropdracht van Divisieartilleriecommandant: met 2 batterijen vuur 125 afgeven; daarna met een batterij vuur 123. |
| 13.00 uur | Rechter en midden batterij vuur 125; daarna rechter batterij vuur 123. Alles snelvuur 3', tempo 2. |
| 13.15 uur | Vuur 123 opnieuw afgeven door rechter batterij. Door aan Commandant rechter batterij. |
| 14.00 uur (ongeveer) |
Telefonisch bericht van Divisieartilleriecommandant, dat verwacht moet worden te ongeveer half vier de vuren 112 en 114, respectievelijk af te geven door rechter en midden batterij, 400 meter dichterbij. Door aan rechter en midden batterij. |
| 15.05 uur | Bericht van Divisieartilleriecommandant: rechter batterij gereed stellen voor vuur 143. Door aan Commandant rechter batterij (opdracht) (voor vuur 112 vervalt). |
| 15.23 uur | Midden batterij gereed voor vuur 114, 400 meter dichterbij. |
| ----- | Een batterij van I-16 R.A. staat in stelling in de boschrand waarin zich de waarnemingspost van rechter batterij bevindt; zeer ongunstig. |
| 17.55 uur | Bevel van Divisieartilleriecommandant: vuur 141 afgeven. Door aan Commandant rechter, midden en linker batterij. |
| 18.30 uur | Post Groene Bank neemt onder leiding van Divisieartilleriecommandant een vuur waar van I-15 R.A. nabij Anna's Hoeve. Het vuur ligt plus ten opzichte van de boerderij. |
| 19.00 uur | Waarnemingspost rechter batterij meldt vurende artillerie in vt. 172-442. Door aan Divisieartilleriecommandant. Vuuropdracht ontvangen. Het vuur wordt afgegeven door de midden batterij op twee afstanden door verplaatsing van vuur 103. Waarneming vanaf waarnemingspost rechter batterij. Eerst lagen. Het vuur ligt eerst min, na correctie goed. Na tweemaal een uitwerkingsvuur worden geen vuurverschijnselen meer ter plaatse waargenomen. De batterij blijft nog gereed staan, doch niets is meer te zien tot de duisternis verdere waarneming onmogelijk maakt. |
13 Mei 1940.
| ----- | In den nacht ontvangt Commandant III-8 R.A. van Divisieartilleriecommandant een uitgewerkt plan voor een tegenaanval. De batterijen zullen vuur brengen nabij Kruiponder. Wordt mondeling besproken met de Batterijcommandanten en vastgesteld door verplaatsing van vuur 163. Regeling vuurstooten is bekend. Dit vuur wordt vuur 665. |
| 4.30 uur | Vuuropening vuur 665. Volgens vuurstooten en rustpoozen gedurende pl.m. een half uur. |
| 4.55 uur | Waarnemingspost Groene Bank meldt een waarnemer in een paal bij Kruiponder. Ook waarnemingspost rechter batterij ziet deze. Door aan Divisieartilleriecommandant. |
| 5.00 uur | Waarnemingspost Groene Bank meldt vijandelijke artillerie in vt. 168-442. Na gevraagde machtiging wordt deze batterij onder vuur genomen in afdeelingsvuur met de midden batterij. |
| 5.30 uur | Waargenomen wordt dat de vijandelijke batterij aantrekt; krijgt ook op dit moment vuur. Daarna is ter plaatse niets meer te zien. |
| 5.40 uur | Alle batterijen vuur 665 opnieuw afgeven 500 meter (?) verder. Door aan batterijen. |
| 5.55 uur | Commandant rechter batterij vuurt op de waarnemer in de betonpaal bij Kruiponder. Moet echter het vuur onderbreken in verband met |
| 6.10 uur | Bevel van Divisieartilleriecommandant: vuur 161 afgeven. Daar dit vuur alleen uit de verwisselstelling is voorbereid wordt een vuurbevel uitgegeven. De midden batterij staat nog op de vijandelijke artillerie en doet niet mee aan dit vuur (toestemming gevraagd). Post Groene Bank krijgt opdracht de ligging van 161 te controleeren. |
| 7.15 uur (ongeveer) |
Waarnemingspost Groene Bank meldt dat eigen troepen voorwaarts gaan bij Achterberg in de richting Kampen en Horstbranden. Zij ondervinden geen weerstand. Door aan Divisieartilleriecommandant. |
| 8.20 uur | Waarnemingsposten onder vuur; vermoedelijk onder meer bestemd voor de batterij van I-16 R.A. Waarneming tijdelijk onmogelijk. Door aan Divisieartilleriecommandant. |
| 8.50 uur | Ingevolge bevel van Divisieartilleriecommandant neemt waarnemingspost Groene Bank vuur van I-15 R.A. waar achter Anna's Hoeve. Ligt kort plus; vleugel van rechts bij de straatweg. |
| 9.20 uur | Waarnemingspost Groene Bank meldt eigen troepen weer geheel naar voren. Vermoedelijk ook Kruiponder weer in ons bezit. Door aan Divisieartilleriecommandant. |
| 9.40 uur | Bevel van Divisieartilleriecommandant: gereed stellen voor vuur 143. Door aan rechter batterij. Daarna wordt de verbinding met deze batterij verbroken. Later komt een ordonnans melden dat vuur 143 wordt afgegeven (in strijd met de opdracht). Door aan Divisieartilleriecommandant. Even later is de verbinding hersteld en wordt het vuur halverwege gestaakt. |
| 10.20 uur | De rechter batterij vuurt op fabriek in vt. 173-441. Door aan Divisieartilleriecommandant (nauwkeuriger aanteekeningen omtrent dit vuur ontbreken) |
| 10.30 uur | Waarnemingspost Groene Bank meldt vijandelijke artillerie nabij Bornsche Steeg [Bornsesteeg, Wageningen] met de midden batterij. (Later komt een bevestigend bericht van den Divisieartilleriecommandant dat ter plaatse inderdaad artillerie is.) Het vuur ligt op zeer grooten afstand. Niet waarneembaar of de batterij buiten gevecht is; echter in elk geval gehinderd. |
-------------------------------------------
Nadere gegevens betreffende de vuurleiding ontbreken.
Het bovenstaande wordt ontleend uit verschillende onafhankelijke gegevens (waaronder ook het verslag van den Divisieartilleriecommandant)
De laatste dag zijn de tijden minder nauwkeurig, verder klopt dit goed.
De Luitenant Vuurregelingsdienst III-8 R.A.
de 1e Luitenant,
get. U.H. Meijer.
|
