"We zijn zeer verrast door de vele nieuwe foto's van de Tweede Wereldoorlog die na zoveel jaren nog altijd boven water komen." Dat zeggen NIOD-medewerkers Erik Somers en René Kok, auteurs van 'Het Grote 40-45 Boek' dat onlangs is verschenen.
Het NIOD is het Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies. Voor Het Grote 40-45 Boek deden Erik Somers en René Kok onderzoek in het foto-archief van het NIOD en andere fotocollecties in binnen- en buitenland. "Het is opvallend hoeveel bijzondere en onbekende foto's er in de archieven te vinden zijn," vertelt René Kok. Veel daarvan komen uit privécollecties. Er zijn opmerkelijke opnamen bij, onder andere gemaakt door Duitse soldaten. Door de aandacht te richten op amateurfoto's uit privébezit en familiealbums, ontstaat een meer onverbloemde kijk op de Tweede Wereldoorlog. In het verleden domineerden vooral propaganda-, pers- en legerfoto's het beeld van de oorlog.
Het Grote 40-45 Boek is een aangrijpend fotoboek van 370 pagina's en met ruim 400 foto's. Veel afbeeldingen zijn nooit eerder gepubliceerd. Het boek is onderverdeeld in thema's als 'Overwinning', 'Nederlaag', 'Verzet en terreur', 'Dagelijks leven' en 'Kind in oorlog'. Vooral uit particuliere bron komen de laatste tijd steeds meer oorlogsfoto's ter beschikking. Zo blijken Duitse soldaten hun diensttijd in het bezette Nederland en aan de fronten voor het eigen fotoalbum te hebben vastgelegd. Met hun eenvoudige camera fotografeerden zij onder meer de inval in Nederland. Hierdoor is nu een beter beeldverslag van de meidagen van 1940 te geven.
Bijzonder zijn de zogenaamde vensterbankfoto's: foto's die heimelijk achter ramen en gordijnen werden gemaakt van bijvoorbeeld het afvoeren van Joden. Openlijk fotograferen van dergelijke gebeurtenissen durfden burgers in bezet Nederland niet. De foto's zijn pas veel later na de oorlog weer opgedoken. Verrassend in dit boek is het grote aantal kleurenfoto's. Zowel in Nederland als daarbuiten werd de oorlog met de toen pas uitgevonden kleurenfotografie vastgelegd. Het tot nu bestaande zwart-wit beeld van de oorlog verandert erdoor. De opnamen in kleur brengen de historische werkelijkheid dichterbij. Het boek bevat uitvoerige bijschriften die de foto's in de historische context plaatsen en ingaan op de herkomst en maker van de foto.
Het Grote 40-45 Boek, ISBN 978 90 400 7746 3, 49,95 euro, verkrijgbaar via
http://www.waanders.nl, in de boekhandel, bij BOL.com en via alle bekende boekensites. Meer info op
http://www.hetgrote4045boek.nl.
