Studies en onderzoeken
Studies en onderzoeken
Artillerie mei 1940 - De krijgsverrichtingen en achtergronden - Deel 1: Grebbelinie ZuidDeze studie behandelt de inzet van de artillerie in mei 1940. Het eerste hoofdstuk geeft een overzicht van wat er, naar nu bekend is, gebeurde in de aanloop naar de oorlogsdagen. De voorgeschiedenis wordt zoveel mogelijk beschreven vanuit de gevolgen voor het achtste regiment veldartillerie (8 R.A.), een eenheid die vocht op de Grebbeberg. Het tweede hoofdstuk behandelt de inzet van de artillerie in de Grebbelinie zuid, mei 1940. Behandeld worden: de gegeven bevelen, de gereedheid van troepen en stellingen, het gevechtsverloop per dag, en de effectiviteit waarmee de artillerie werd ingezet. In de hoofdstukken drie en verder wordt ingezoomd op de artillerie elders. De bijlagen bevatten foto's en aanvullende informatie. Hieronder gedeelten uit teksten van enkele authentieke documenten, waaronder dienstvoorschriften. Verwacht wordt, dat dit materiaal het beeld m.b.t. uitrusting en werkwijze van een regiment veldartillerie zal aanvullen en verhelderen. De auteur is per e-mail bereikbaar voor vragen en/of opmerkingen:
c.j.ruissen@gmail.com.
Dr. C.J. Ruissen
bron: studie
datum publicatie: 5 juni 2005
bestandsgrootte: 1.65 MB
laatst bijgewerkt op: 23 februari 2012
- Artillerie mei 1940 - De krijgsverrichtingen en achtergronden - Deel 2: Grebbelinie Noord
Dit tweede deel is een vervolg op de studie over de inzet van de artillerie in de Grebbelinie in mei 1940. Hier worden de gebeurtenissen in het noordelijk deel van de Grebbelinie (bezet door IV LK) beschreven en toegelicht. Alleen de huzaren en de voorposten hebben in dit vak gevechtsaanraking gehad. Duitse voorhoeden bereikten eerst op 12 mei de lijn Nijkerk - Achterveld - Scherpenzeel. Als aanvulling op deel 1, zijn hier nog twee onderwerpen behandeld: De vuren van I-12 RA en de verdediging bij Scherpenzeel. De auteur is per e-mail bereikbaar voor vragen en/of opmerkingen:
c.j.ruissen@gmail.com.
Dr. C.J. Ruissen
bron: studie
datum publicatie: 10 augustus 2006
bestandsgrootte: 33.07 MB
laatst bijgewerkt op: 29 september 2024
- Artillerie mei 1940 - De krijgsverrichtingen en achtergronden - Deel 1: Grebbelinie Zuid herwaardering
De nu vaak minstens voor een deel digitaal ontsloten bronnen leveren nog altijd verrassingen op en leiden daarmee soms tot opmerkelijk nieuwe inzichten. Voorbeelden hiervan zijn door deze hele studie te vinden. Deze studie beperkt zich tot de plannen en acties van twee legerkorpsen, in het bijzonder van de divisies die in mei 1940 bij Scherpenzeel en de Grebbeberg tegenover elkaar kwamen te staan. Nog verder inzoomend brengt die vooral het artilleristisch optreden daar van beide partijen in beeld. Dit eerste deeltje behandelt het Duitse optreden bij de Grebbeberg.
auteur(s): Dr. C.J. Ruissen
bron: studie
datum publicatie: 1 februari 2024
bestandsgrootte: 21.50 MB
laatst bijgewerkt op: 21 juli 2026
- Artillerie mei 1940 - Duitse logistiek
auteur(s): Dr. C.J. Ruissen
bron: studie
datum publicatie: 29 september 2024
bestandsgrootte: 1.17 MB
laatst bijgewerkt op: 21 juli 2026
- Artillerie mei 1940 - Grebbelinie Zuid: De factor vuursteun nader onderzocht
Tot nu toe werd weinig gepubliceerd over het artilleristisch optreden van beide partijen in de Grebbelinie in mei 1940. Het lijkt erop dat hiernaar door het NIMH na publicatie van het stafwerk van de Sectie Krijgsgeschiedenis geen onderzoek meer werd gedaan. Blinde vlek bleef vooral wat aan Duitse zijde precies aan geschut aanwezig was en ook of en hoe dat werd ingezet. Toch werd in een standaardwerk van het NIMH geconcludeerd: "[..] de uitstekend door artillerievuur ondersteunde Duitse infanterie-aanval op de Grebbeberg was zeer succesvol. De Grebbelinie werd doorbroken en het Nederlandse Veldleger verslagen."
Eerder was in dezelfde bron al ten onrechte gesuggereerd dat de Duitse troepen met drie artillerieregimenten in de buurt van Wageningen opgesteld een groot vuuroverwicht opbouwden. Later nog dat voor de doorbraak bij de Grebbesluis de Duitse vuurkracht de doorslag gaf: "De Nederlandse troepen, slechts zwak en ondoelmatig gesteund door de eigen artillerie, dolven voorlopig het onderspit."
Vooral de suggesties dat de Nederlandse troepen onvoldoende door de eigen artillerie gesteund werden en dat de Duitse troepen [mede daardoor? al snel?] een groot vuuroverwicht opbouwden vroeg om nader onderzoek. Hoofdvraag van deze studie werd daarom: In hoeverre was falende vuursteun bij de verdediging van de Grebbeberg een mogelijk belangrijke oorzaak van de onverwacht snelle doorbraak van ID 207.
auteur(s): Dr. C.J. Ruissen
bron: studie
datum publicatie: 20 juli 2026
bestandsgrootte: 15.77 MB
laatst bijgewerkt op: 21 juli 2026
- De luchtverdediging in de Grebbelinie bij Rhenen en Wageningen tijdens de meidagen van 1940
HERZIENE VERSIE (18 februari 2012): Een persoonlijke studie naar de verrichtingen van de luchtafweereenheden van de luchtverdedigingkring Utrecht / Soesterberg en het Veldleger bij Rhenen, alsmede de verrichtingen van de Luchtvaartafdeling in de vakken van II en IV LK in de periode 10-14 mei 1940.
Er is bijzonder veel aandacht geweest in het naoorlogse verleden voor het vastleggen van de gebeurtenissen in en om Rhenen gedurende de vier dagen in mei 1940 toen er daar zo zwaar werd gevochten voor het behoud van de Valleistelling of Grebbelinie. Op de website van de Stichting de Greb - maar ook in de boeken over de Slag om de Grebbeberg - ontbreekt de specifieke aandacht voor, en beschouwing van, twee onderdelen van ons leger in de meidagen van 1940. De luchtdoelbestrijdingsmiddelen en de acties van de Luchtstrijdkrachten (ML) in het gebied tijdens de strijd om de Grebbelinie. De auteur heeft gemeend die beide zaken nader te moeten beschouwen. De totstandkoming van deze studie was niet mogelijk geweest zonder gebruik te maken van de reeds voorhanden zijnde werken van bekende en minder bekende auteurs, van de militaire verslagen en van de steeds inzichtelijker wordende Duitse gegevens.
auteur(s): A.M.A. Goossens
bron: studie
datum publicatie: 18 februari 2012
bestandsgrootte: 1.21 MB
laatst bijgewerkt op: 22 februari 2012
- Gebruik van Pfeifpatronen bij de Grebbeberg
In dit artikel gaat luitenant-kolonel Drs. J.W.M. Schulten in op een detail van de strijd op de Grebbeberg in mei 1940. De opvatting dat de Duitsers daarbij op grote schaal gebruik gemaakt zouden hebben van Pfeifpatronen om de Nederlandse soldaten schrik aan te jagen wordt door hem bestreden. Luitenant-kolonel E.H. Brongers is het, getuige zijn antwoord, daarmee niet eens. Hij erkent wel dat de Pfeifpatronen eigenlijk voor gasalarmering bestemd waren maar bestrijdt de opvatting dat zij op de Grebbeberg niet voor andere doeleinden gebruikt zijn. Wij hopen dat de lezers de desbetreffende literatuur zelf zullen naslaan teneinde zich over deze kwestie een oordeel te vormen.
auteur(s): J.W.M. Schulten / E.H. Brongers
bron: artikel uit de Parade, een uitgave van de K.M.A. te Breda
datum publicatie: februari 1983
laatst bijgewerkt op: 26 februari 2012
- Hoe majoor W.P. Landzaat (C.-I-8 R.I.) op 13 mei op de Grebbeberg sneuvelde
Duizenden menschen hebben in de afgeloopen maanden den Grebbeberg bezocht en vol eerbied gestaan voor de graven der gevallenen. In één dier graven rust Majoor W.P. Landzaat, Commandant van I-8 R.I. De bezoekers hebben ongetwijfeld bij den ingang naar Ouwehands Dierenpark de in puin geschoten en verbrande huizen gezien; zij, die daar niet hebben gevochten, zullen zich wellicht geen rekenschap hebben gegeven van hetgeen zich in en om die huizen heeft afgespeeld. In een dier huizen vond Majoor Landzaat den soldatendood.
auteur(s): V.E. Nierstrasz
bron: Overdruk uit de Militaire Spectator van september, oktober en december 1940
datum publicatie: 1940
laatst bijgewerkt op: 12 maart 2012
- Het sneuvelen van majoor J.H.A. Jacometti, C.-II-8 R.I. op 12 mei 1940
Thans willen wij mededeelen, hoe de commandant van II-8 R.I., Majoor JACOMETTI, op 12 Mei, dus een dag vóór Majoor LANDZAAT, sneuvelde. Majoor JACOMETTI was afkomstig van het K.N.I.L. en had zich vrijwillig beschikbaar gesteld als reserve-officier bij de Koninklijke Nederlandsche Landmacht. Majoor JACOMETTI heeft door zijn onversaagdheid den roem van ons Tropenleger op uitstekende wijze bevestigd.
auteur(s): V.E. Nierstrasz
bron: Overdruk uit de Militaire Spectator van september, oktober en december 1940
datum publicatie: 1940
laatst bijgewerkt op: 12 maart 2012
- De verdediging van zijn commandopost door luitenant-kolonel W.F. Hennink
De verdediging door Luitenant Kolonel W. F. Hennink, Commandant 8 R.I. van zijn Commandopost op 13 en 14 Mei 1940 op den Grebbeberg. Het kloeke gedrag van dezen Regiments-commandant en zijn beide Bataljonscommandanten in de hoofdweerstandsstrook op den Grebbeberg, waarbij beide Bataljonscommandanten voor het Vaderland vielen, moge ieder een voorbeeld zijn van de wijze, waarop de plicht vervuld dient te worden.
auteur(s): V.E. Nierstrasz
bron: Overdruk uit de Militaire Spectator van september, oktober en december 1940
datum publicatie: 1940
laatst bijgewerkt op: 14 maart 2012
3134
